Nieuws 2010
Externe ZAT in de praktijk
21-10-10 - Meer weten over de complexe casuïstiek die in de externe ZAT's wordt besproken? En hoe de onderlinge samenwerking verbeterd kan worden?
Lees de casus over Jefferson.
Casus Jefferson
Op grond van de intake wordt geconstateerd dat Jefferson* alleen een taalachterstand heeft. Tijdens de opleiding blijkt dat er meer problemen zijn. De smw-er probeert externe hulp te regelen maar helaas komt dat niet van de grond. Pas later komt de externe ZAT in beeld. Dan is Jefferson al opgepakt wegens wapenhandel. Deze casus komt in grote lijnen overeen met de gebeurtenissen zoals die in werkelijkheid op het Albeda College hebben plaatsgevonden.
* Deze naam is gefingeerd.
Over Jefferson
Jefferson (16) groeit op in een van de Rotterdamse randgemeenten. Voor zijn ouders is hij geen gemakkelijk kind. Vooral zijn moeder heeft veel moeite hem in toom te houden. Omdat hij moeilijk leert en een doener is gaat hij na de basisschool naar de praktijkschool. Op deze school wordt hij intensief begeleid, maar hij is tegendraads en heeft het regelmatig aan de stok met zijn docenten. Uiteindelijk gaat Jefferson zonder diploma school. Aangezien hij graag kok wil worden, meldt hij zich aan voor de AKA assistentenopleiding richting Horeca.
Intake
Tijdens de intake op het Albeda College wordt geconstateerd dat Jefferson een forse taalachterstand heeft. Om hem daarin te ondersteunen wordt besloten dat hij extra taallessen krijgt. In het overdrachtsdossier staat echter niets over zijn gedragsproblemen. Jefferson begint met de opleiding maar al na enkele weken gaat het mis. Ook nu heeft hij moeite met de autoriteit van zijn docenten en verzuimt regelmatig. De school onderneemt actie en nodigt hem en zijn ouders uit voor een gesprek. Zijn vader komt niet mee naar dit gesprek want zijn ouders zijn al geruime tijd uit elkaar. Bij dit gesprek is ook de smw-er aanwezig.
Al gauw blijkt dat er meerdere problemen spelen. Het gezin kampt met financiële problemen, zijn moeder heeft geen overwicht op hem zoon en zijn vader laat het op alle fronten afweten. Zijn moeder vertelt ook dat ze bij Bureau Jeugdzorg is geweest maar dat daar niets is uitgekomen. De smw-er adviseert schuldhulpverlening en opvoedingsondersteuning maar Jefferson is daarop tegen. Hij vindt de extra taallessen meer dan voldoende.
Interne ZAT
De smw-er brengt de casus van Jefferson in bij het interne ZAT en daar wordt afgesproken dat de smw-er vanaf nu actiehouder is. In de periode daarna probeert de smw-er zoveel mogelijk externe steun en hulp voor Jefferson te organiseren. De smw-er schakelt de leerplichtambtenaar in en neemt contact op met Bureau Jeugdzorg (BJZ), die op haar beurt het plaatselijke Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) vraagt opvoedingsondersteuning voor zijn moeder te regelen. Ook regelt de smw-er een gratis ov-abonnement voor Jefferson. Een poosje gaat het wat beter met hem, maar dan blijft hij helemaal weg van school.
Zijn mentor gaat op huisbezoek en treft een ontwrichte situatie aan. De moeder kan haar zoon thuis moeilijk de baas, Jefferson stelt zijn eigen regels.De smw-er stuurt per e-mail een zorgmelding naar de veiligheidsregisseur* van de woongemeente van Jefferson, met een verslag van het huisbezoek. Deze veiligheidsregisseur draagt het CJG op om actie te ondernemen.
Omdat Jefferson nog steeds niet op school verschijnt, vraagt de school zich intussen af waarom de externe hulpverleningsinstanties geen actie ondernemen. De smw-er neemt opnieuw contact op met Bureau Jeugdzorg, het CJG en de veiligheidsadviseur, om te benadrukken dat dringend hulp in de thuissituatie gewenst is. Iemand moet de regie nemen. Maar een reactie op dit dringende verzoek blijft uit en de school weet dus niet of hulp wordt georganiseerd. Totdat de mentor van Jefferson ter ore komt dat hij is opgepakt wegens wapenhandel.
* De veiligheidsregisseur maakt deel uit van de (Deel)Gemeentelijke Organisatie Sluitende Aanpak (DOSA/GOSA)) en fungeert als een spin in het web als het gaat om risico-jongeren. Deze functionaris onderhoudt op gemeentelijk en zelfs op regionaal niveau contacten met alle hulpverleningsinstellingen in de preventieve, hulpverlenende en justitiële sfeer.
Externe ZAT
Nu blijkt dat het ZAT geen vorderingen maakt op de ingeslagen weg, wordt de casus van Jefferson op de agenda van ZAT plus overleg gezet. De smw-er licht de voorgeschiedenis toe en geeft aan dat contact met hulpverleningsinstanties buiten de school moeizaam verloopt.
De verschillende disciplines in dit overleg concluderen dat de problematiek rond Jefferson niet door hulpverleners van de school kan worden opgelost. Vanuit het ZAT plus wordt contact opgenomen met de veiligheidsregisseur. Die laat weten dat Jefferson is veroordeeld voor wapenhandel en onder voogdij is gesteld.Daarop nodigt de zorgcoördinator een functionaris van de Jeugdreclassering uit, want deze instelling is uitvoerder van de voogdij.
De functionaris vertelt dat Jefferson is veroordeeld tot 3 maanden jeugddetentie. Ondertussen volgt hij onderwijs in de jeugdgevangenis. Zodra hij vrijkomt moet hij verplicht meewerken aan een ortho-psychiatrische behandeling. Daarnaast moet het gezin twee jaar gezinscoaching accepteren om orde op zaken te stellen. De functionaris wil dat Jefferson na zijn detentie in de Reboundvoorziening van de school wordt geplaatst. Besloten wordt dat de smw-er tot die tijd contactpersoon is van de Jeugdreclassering. Als hij naar de Reboundvoorziening gaat wordt een onderwijszorgarrangement opgesteld.
Conclusie
Aanvankelijk worden de problemen van Jefferson alleen didactisch geduid. Het overdrachtsdossier was onvolledig en al gauw blijkt dat er meer aan de hand is. De smw-er probeerde herhaaldelijk externe hulpverlening op gang te brengen, helaas zonder resultaat. Pas als Jefferson niet meer op school verschijnt, wordt zijn casus in het ZAT plus overleg besproken. Dan wordt opnieuw de veiligheidsadviseur benaderd, die laat weten dat Jefferson is opgepakt. Het probleem is al geëscaleerd, met criminaliteit als complicerende factor.
Het was beter geweest als de smw-er eerder een risicomelding via het digitale signaleringsssysteem SISA had gedaan. Langs deze weg hadden CJG, BJZ en veiligheidsregissseur dan eerder ontdekt dat er problemen waren met Jefferson. Nu heeft Jefferson weliswaar hulp gekregen, maar wel later dan nodig was en helaas in de vorm van een verplichte behandeling.
Belangrijk
- Als een overdrachtsdossier onvolledig is, kies dan voor een verzwaarde intakeprocedure.
- Zodra een jongere veel verzuimt, afglijdt, uit beeld verdwijnt en er sterke aanwijzingen zijn van problemen in de thuissituatie, is het van belang dat de school een SISA-melding doet.
