Casus Hannah
Als Hannah* stage wil gaan lopen komt aan het licht dat haar verblijfsvergunning verlopen is. De smw-er consulteert een jurist bij Bureau Jeugdzorg en komt erachter dat Hannah het slachtoffer is van mensenhandel. Reden om ook het ZAT plus erbij te betrekken. Deze casus komt in grote lijnen overeen met de gebeurtenissen zoals die in werkelijkheid op het Albeda College hebben plaatsgevonden.
* Deze naam is gefingeerd
Over Hannah
Hannah (19) komt oorspronkelijk uit Ghana. Haar moeder wilde dat ze ging studeren en stuurt haar in 2003 naar haar tante en oom en hun twee kinderen in Nederland. Ze gaat naar het vmbo en kiest daarna voor de opleiding verzorgende niveau 2. Hannah heeft het naar haar zin op school en behaalt goede resultaten. Totdat ze tegen haar docent zegt dat ze wil stoppen met de opleiding omdat ze geen stageplek heeft. De docent reageert verbaast en biedt haar een goed stageadres aan. Waarop Hannah vertelt dat ze al sinds 2009 geen geldige verblijfsvergunning meer heeft en daarom geen stage kan lopen. Dit impliceert dat ze ook geen beroep kan doen op studiefinanciering en geen bijbaantje mag hebben.
Interne ZAT
De docent brengt haar in contact met een smw-er, die in een gesprek met Hannah probeert te achterhalen hoe het komt dat haar verblijfsvergunning verlopen is. Hannah is in het begin terughoudend maar na een aantal gesprekken ontstaat vertrouwen en vertelt ze steeds meer. De smw-er spreekt ook haar tante en oom en dan blijkt dat er sprake is van mensenhandel. Indertijd heeft een ‘kennis’ van de moeder van Hannah haar geholpen met de reis naar Nederland en het aanvragen van een verblijfsvergunning. Daarvoor werd veel geld gevraagd. In 2009 liep de verblijfsvergunning af en vroeg deze kennis opnieuw een flink bedrag om de verlenging te regelen. Maar Hannah’s oom weigerde te betalen en nam een advocaat uit de eigen migrantenkring in de arm.
De smw-er onderneemt actie en consulteert een jurist van Bureau Jeugdzorg. Op zijn advies wordt via het Juridisch Loket (dienst van het Ministerie van Justitie) een andere advocaat gezocht, die objectief naar deze zaak kan kijken en bovendien goedkoper is.
Externe ZAT
Hoewel Hannah hulp krijgt, brengen de smw-er en de zorgcoördinator deze casus toch in op het ZAT plus overleg. De school krijgt namelijk steeds vaker met studenten te maken die het slachtoffer zijn van mensenhandel en wil graag weten hoe ze in dergelijke gevallen hiermee om moet gaan. Het ZAT plus buigt zich over deze casus en signaleert dat er sprake is van een trend.
Mensenhandelaars kunnen families zoals die van Hannah vaak lang in een afhankelijkheidspositie houden, met alle nare gevolgen van dien. Keer op keer vragen ze grote bedragen voor het regelen van de overtocht of een verblijfsvergunning die in werkelijkheid weinig tot geen geld kosten. Dat kunnen ze doen omdat hun slachtoffers de Nederlandse taal onvoldoende beheersen en moeilijk zelf de weg naar instanties kunnen vinden. Op een handige manier maken ze misbruik van vertrouwen, onzekerheid en gebrek aan kennis. Om aan dit circuit van ‘regelaars’ te ontkomen stappen meisjes zoals Hannah nogal eens in het huwelijksbootje met iemand die wel een geldige verblijfsvergunning heeft.
Het ZAT plus constateert dat de smw-er adequaat gehandeld heeft door een jurist van Bureau Jeugdzorg te consulteren. Langs deze weg is een reguliere advocaat voor Hannah geregeld, die zorg draagt voor een goede rechtsgang. Waarschijnlijk is het mogelijk de verblijfsstatus van Hannah te herstellen maar deze procedure neemt wel de nodige tijd in beslag. Ondertussen mag haar studie niet in gevaar komen en regelt de zorgcoördinator een interne stage op school.
Conclusie
De docent en de smw-er hebben op tijd hulp ingeroepen, waardoor Hannah niet in de illegaliteit is verdwenen. Wanneer sprake is van illegaal verblijf is het belangrijk direct hulp in te roepen van een jurist van Bureau Jeugdzorg, het Juridisch Loket en de sociale advocatuur. De school heeft voor een interne stage gezorgd, zodat Hannah haar studie kan afmaken.
Belangrijk
- Onderzoek altijd de verblijfsstatus van een student die uit het buitenland komt.
- Schakel bij twijfel een smw-er in die de situatie screent.
- studenten die zicht hebben op een verblijfsstatus zoveel mogelijk hulp, bijvoorbeeld in de vorm van een interne stage.
