Casus Dyanara
Teruggetrokken gedrag loopt meestal niet zo in de gaten maar kan wel degelijk duiden op een probleem. Dyanara* is vaak afwezig in de les en moeilijk aanspreekbaar. Als ze van opleiding wil veranderen, krijgt haar studieloopbaanbegeleider in de gaten dat er meer aan de hand is. Door een goede samenwerking tussen hulpverleners binnen en buiten de school wordt Dyanara uiteindelijk geholpen met haar probleem. Deze casus komt in grote lijnen overeen met de gebeurtenissen zoals die in werkelijkheid op het Zadkine hebben plaatsgevonden.
* Deze naam is gefingeerd
Over Dyanara
Dyanara (17) woont bij haar moeder. Haar ouders zijn 5 jaar geleden gescheiden en ze ziet haar vader eens in de twee weken een lang weekend. Hij is inmiddels hertrouwd en ze moet zijn aandacht tijdens deze weekenden delen met haar stiefzusje van 14 en halfbroertje van 3. Nadat ze het vmbo-diploma helpende welzijn heeft gehaald is ze doorgestroomd naar de mbo-opleiding helpende zorg en welzijn. In het eerste jaar gaat ze wel naar school maar komt regelmatig niet opdagen in de les. En op haar stage gaat het ook al niet zo goed. Ze maakt een teruggetrokken en futloze indruk en haar docente, tevens mentor, probeert hierover een gesprek op gang te brengen. Maar Dyanara haalt haar schouders op en zegt uiteindelijk dat ze wil overstappen naar de ict-opleiding. De docente voelt intuïtief dat er iets aan de hand is en brengt haar in contact met de studieloopbaanbegeleider. Die vraagt wat haar motivatie voor deze switch is. Dyanara is echter niet in staat dit uit te leggen, waarop de studieloopbaanbegeleider een ‘niet pluis'gevoel krijgt en vermoedt dat er meer aan de hand is. Hij neemt contact met haar moeder op maar die wil absoluut niet dat haar dochter van opleiding verandert. Ze zou zich de laatste tijd nogal wispelturig gedragen.
Interne ZAT
De studieloopbaanbegeleider bespreekt zijn ervaringen met de schoolmaatschappelijk werkster (smw-er), die haar uitnodigt voor een gesprek om gezamenlijk te kijken wat er aan de hand is. Uit de screening van haar leefsituatie komt naar voren dat Dyanara tegenstrijdige loyaliteitsgevoelens heeft en zich eenzaam en ‘afgeschaft' voelt. De smw-er meldt in het interne zorgadviesteam (interne ZAT) dat hij de begeleiding van Dyanara van de studieloopbaanbegeleider heeft overgenomen. In dit overleg wordt besloten dat de smw-er beide ouders uitnodigt voor een gesprek, om de zorgen van de school met hen te bespreken. Tijdens dit gesprek blijkt dat er niet alleen spanningen zijn tussen beide ouders maar ook tussen Dyanara en haar moeder. De beschuldigingen en irritaties lopen hoog op. Ook komt naar voren dat Dyanara en haar moeder begeleiding krijgen van Bureau Jeugdzorg en dat Dyanara inmiddels is aangemeld voor begeleide kamerbewoning. Na dit gesprek neemt de smw-er contact op met de gezinsbegeleider van Bureau Jeugdzorg om te overleggen. Gezamenlijk stemmen ze de interne en externe zorg op elkaar af, wat er op neer komt dat de smw-er Dyanara blijft ondersteunen met gesprekken over de relatie met haar moeder en haar positie in het gezin van haar vader. Vanaf het moment dat er aandacht is voor haar problemen gaat het beter met Dyanara op school. Ze besluit op de opleiding helpende zorg en welzijn te blijven.
Externe ZAT
De zorgcoördinator zet de casus van Dyanara op de agenda van het externe ZAT met de vraag nog eens te kijken naar de afstemming tussen de interne zorg op school en de externe hulpverlening.
De vertegenwoordiger van Bureau Jeugdzorg geeft tijdens dit overleg informatie over het hulpverleningstraject en vertelt wat de actuele stand van zaken is wat betreft de begeleiding van Dyanara en haar moeder. Op basis daarvan wordt een actieplan opgesteld waarin ondermeer de rolverdeling tussen school en Bureau Jeugdzorg word vastgelegd en afspraken worden gemaakt over het uitwisselen van informatie en terugkoppeling naar het onderwijsteam. Doel is Dyanara zoveel mogelijk te helpen bij het afmaken van haar opleiding. Ze krijgt extra begeleiding van haar docente en mentor, zodat ze haar achterstand op school kan wegwerken. Daarom hoeft ze nu even geen stage te lopen. Afgesproken wordt ook dat elke drie maanden een evaluatie plaatsvindt over de voortgang van de opleiding met Dyanara en haar ouders. Vanaf nu is de smw-er de actiehouder van deze casus. Hij houdt de ZoCo op de hoogte van de voortgang van het actieplan.
Conclusie
De docente heeft het teruggetrokken gedrag van Dyanara serieus genomen en kwam tot de conclusie dat ze zich niet gelukkig voelde. Ze is ingegaan op haar wens om van opleiding te veranderen en heeft adequaat gereageerd door haar in contact te brengen met de studieloopbaanbegeleider. Die heeft haar wens niet voetstoots overgenomen maar goed doorgevraagd waarom ze wilde switchen. Op basis daarvan vermoedde hij dat er meer aan de hand was en schakelde tijdig de smw-er in. De smw-er op zijn beurt heeft de leefomstandigheden van Dyanara uitgebreid onderzocht. Hij heeft haar ouders erbij betrokken en na overleg met Bureau Jeugdzorg een compleet beeld gekregen van de omstandigheden waarin ze verkeert. In het externe ZAT is de afstemming van de interne en externe hulpverlening nog eens goed tegen het licht gehouden en een plan van aanpak opgesteld. Ondertussen heeft Dyanara de zorg en aandacht gekregen waar ze behoefte aan had en is ze nu wel gemotiveerd om haar opleiding helpende zorg en welzijn af te maken.
Belangrijk
- Door teruggetrokken gedrag serieus te nemen en te onderzoeken, is uiteindelijk de echte problematiek boven komen drijven.
- Als een docent, studieloopbaanbegeleider en smw-er goed met elkaar overleggen en samenwerken, is de kans groot dat een jongere met problemen effectief kan worden geholpen.
- Afstemming van interne zorg en externe hulpverlening en terugkoppeling naar het onderwijsteam is voorwaarde voor een succesvol verloop van de opleiding.
